Chương mới dưới chân núi Langbiang

...Và thế là chúng tôi ở đây, chiếc xe tải chở đồ đạc cùng máy rang cà phê đã đến nơi một cách kỳ diệu. Tôi dần nhận ra mình đang dấn thân vào điều gì. Một ngôi nhà gỗ, nhiều thế hệ sống chung, và không có ai xung quanh để nói chuyện bằng tiếng Anh. Hai năm trước, Lim phải thích nghi với cuộc sống ở thành phố biển lớn, giờ đến lượt tôi bước ra khỏi vùng an toàn và cố thích nghi với điều mới mẻ. Nông nghiệp hoàn toàn xa lạ với tôi, và bỗng nhiên tôi phải hiểu một nền văn hóa hoàn toàn khác và học cách làm việc với nông dân.

Thời gian đầu vô cùng gian nan. Tôi tìm kiếm kiến thức và cảm hứng từ những quốc gia đi trước rất xa trong canh tác và sơ chế cà phê đặc sản. Chúng tôi phải thay đổi toàn bộ hệ thống từ gốc: cách quản lý nông trại, cách thu hái, chọn lọc, sơ chế, phơi sấy, lưu trữ cà phê và nhiều thứ khác.

Tôi thường bị coi là kẻ ngốc vì nông dân đã có tập quán sản xuất cà phê thương mại lâu đời, và họ nói những câu đại loại như:

Nhưng tôi tin rằng với sự chú ý đúng mức đến từng chi tiết, vùng đất này có thể tạo ra cà phê xuất sắc, mang lại lợi ích lớn hơn cho người nông dân.

Tôi luôn thích học hỏi, nghiên cứu và chọn lọc thông tin, nhất là khi đã đam mê điều gì đó. Nhưng lao động chân tay lại là chuyện khác, bởi gần như cả đời tôi làm việc bên máy tính. Những vết xước nhỏ, chấn thương nhẹ và những động tác vụng về trở thành chuyện thường ngày. Đôi khi tôi phải tự cười mình, một "trai phố" đang cố trở thành người làm cà phê. Để tạo được chút uy tín, tôi không còn cách nào khác ngoài việc thôi nói suông, mang ủng cao su vào và xắn tay làm. Tôi chỉ có thể hy vọng rằng dù vụng về, người dân địa phương ít nhất cũng ghi nhận sự cố gắng.

Không ai có thể giỏi mọi thứ, nên tôi chuyển sự tập trung sang cách tạo sự khác biệt và làm sản phẩm nổi bật. Tôi đặc biệt say mê khâu sơ chế, chọn lọc, lên men, phơi sấy và mọi chi tiết cần thiết để tạo ra cà phê tuyệt vời. Ngay cạnh nhà có một mảnh đất trống, nên chúng tôi quyết định dựng một nhà kính nhỏ với giàn phơi cao, điều tôi xem là bước quan trọng để nâng cao chất lượng.

Mùa thu hoạch đầu tiên

Kế hoạch ban đầu chỉ là học những điều cơ bản về sơ chế cà phê. Chúng tôi muốn tích lũy kinh nghiệm về cách mọi thứ vận hành, không có gì quá tham vọng lúc đầu. Bất ngờ đến khi chúng tôi gửi những mẫu cà phê đầu tiên cho các nhà rang để nhận phản hồi, và phản ứng rất tích cực. Chúng tôi không kỳ vọng nhiều, vì mọi thứ vẫn còn mới mẻ. Nhưng hóa ra lịch sử núi lửa của Langbiang, kết hợp với đất đai màu mỡ, khí hậu lý tưởng và độ cao lớn, đã cho chúng tôi lợi thế rõ rệt. Với sự tỉ mỉ và rất nhiều kiên nhẫn, chúng tôi đã tạo ra Arabica chất lượng rất cao ngay từ đầu.

Điều này càng tiếp thêm động lực, và chúng tôi tiếp tục sản xuất với số lượng lớn hơn. Thật tuyệt khi rang những mẻ đầu tiên cho bản thân và gia đình, biết rằng chúng tôi kiểm soát hoàn toàn quy trình từ nông trại đến tách cà phê. Khi những bao cà phê chất đống, tôi bắt đầu nghĩ đến việc thử gửi 10 bao cà phê nhân (600 kg) sang Slovakia.

Nghe có vẻ nhiều, nhưng trong thế giới cà phê đó thực sự là mức tối thiểu, nhất là khi vận chuyển nửa vòng trái đất. Không có kinh nghiệm xuất nhập khẩu hay hiểu biết về giấy tờ cần thiết, đó là một thử thách khổng lồ. Nhưng tôi quyết tâm thực hiện, vì ý nghĩ bạn bè và gia đình ở quê nhà được thưởng thức cà phê của chúng tôi đã thúc đẩy tôi tiến lên. Nhìn lại, gần như là một điều kỳ diệu khi lô hàng đầu tiên với những nhãn viết tay trên bao đay ấy đến được Slovakia. Nhưng đó là khoảnh khắc quan trọng với chúng tôi, và từ đó, năm nào chúng tôi cũng gửi cà phê sang châu Âu.

Hôm nay

Chúng tôi sắp bước vào mùa thu hoạch cà phê thứ bảy. Hành trình chắc chắn không thiếu thử thách, nhưng tôi rất tự hào rằng chúng tôi đã cùng Lim và gia đình vượt qua. Mỗi mùa, chúng tôi dần cải thiện cả chất lượng lẫn hiệu quả công việc. Trong thời gian này, tôi hy vọng chúng tôi đã góp phần nâng cao đáng kể danh tiếng của cà phê Việt Nam trên thế giới. Chúng tôi học được rằng kiên nhẫn là chìa khóa và những thay đổi có ý nghĩa không đến sau một đêm.

Động lực lớn nhất với tôi là thấy cả gia đình đã tiến bộ nhiều đến thế nào. Hiện chúng tôi đang hợp tác với hơn 30 nông hộ nhỏ quanh núi Langbiang, và năm nay đánh dấu một cột mốc quan trọng khi chúng tôi đóng thành công container đầu tiên sang châu Âu.

Tôi hy vọng đây mới chỉ là khởi đầu, vì cà phê đặc sản đã trở thành cuộc sống và đam mê của chúng tôi, và như chính chúng tôi đã nhận ra, có một ranh giới mong manh giữa người biết rất ít về nó và người dành cả đời để làm chủ nó.